Variance Analysis - Reconciliation of Profit M COM SEM 4

 

ગૌરાંગ લિ. ના ચોપડેથી માહિતી નીચે મુજબ લેવામાં આવી છે.

વિગત	પ્રમાણ પડતર (રૂ.)	ખરેખર પડતર (રૂ.)
કાચો માલ :
(8 કિલો, કિલોદીઠ રૂ. 5)	40
(8 કિલો, કિલોદીઠ રૂ. 6)		48
પ્રત્યક્ષ મજૂરી :
(1૦ કલાક, કલાકદીઠ રૂ. 1)	10
(8 કલાક, કલાકદીઠ રૂ. 1.5)		12
કારખાનાના પરોક્ષ ખર્ચા :
ચલિત :
(10 કલાક, કલાકદીઠ રૂ. 2)	20
(8 કલાક, કલાકદીઠ રૂ. 3)		24
સ્થિર (એકમદીઠ)	3	4
કુલ પડતર	73	88
વેચાણ કિંમત (એકમદીઠ)	100	120
વેચાણ (એકમો)	70,000	80,000

તમારે બધા જ વિચલનોની ગણતરી કરવાની છે અને બજેટ મુજબના અને ખરેખર નફાની મેળવણી દર્શાવતું પત્રક તૈયાર કરવાનું છે.

બજેટ નફો =   7૦,૦૦૦ એકમો x (100 – 7૩) = રૂ.18,90,000

ખરેખર નફો = 8૦,૦૦૦ એકમો x (120 – 88) = રૂ.25,60,000

માલસામાનના વિચલનો (Material Variances)

પ્રમાણ જથ્થો (SQ) = 80,000 ☓  8 = 6,40,000 કિલો

ખરેખર જથ્થો (AQ) = 80,000 ☓  8 = 6,40,000 કિલો

માલસામાન ભાવ વિચલન (MPV): AQ(SP - AP)

6,40,000(5 - 6) = 6,40,000 (A)

માલસામાન વપરાશ વિચલન (MUV): SP(SQ - AQ)

5(6,40,000 - 6,40,000) = 0

મજૂરીના વિચલનો (Labour Variances)

પ્રમાણ કલાકો (SH) = 80,000 ☓  10 = 8,00,000

ખરેખર કલાકો (AH) = 80,000 ☓  8 = 6,40,000

મજૂરી દર વિચલન (LRV): AH(SR - AR)

6,40,000(1 - 1.50) = 3,20,000 (A)

મજૂરી કાર્યક્ષમતા વિચલન (LEV): SR(SH - AH)

1(8,00,000 - 6,40,000) = 1,60,000 (Favourable/અનુકૂળ)

વેચાણ વિચલનો (Sales Variances)

વેચાણ કિંમત વિચલન: AQ(AP - SP)

80,000(120 - 100) = 16,00,000 (F)

વેચાણ જથ્થા વિચલન: SP(AQ - SQ)

27(80,000 - 70,000) = 2,70,000 (F)

પરોક્ષ ખર્ચના વિચલનો

ચલિત પરોક્ષ ખર્ચ ચુકવણી વિચલન (Spending): AH(SR - AR)

6,40,000(2 - 3) =6,40,000 (A)

ચલિત પરોક્ષ ખર્ચ કાર્યક્ષમતા વિચલન: SR(SH - AH)

2(8,00,000 - 6,40,000) = 3,20,000 (F)

સ્થિર પરોક્ષ ખર્ચ બજેટ વિચલન: બજેટ મુજબના ખર્ચ - ખરેખર ખર્ચ

2,10,000 - 3,20,000 =1,10,000 (A)

સ્થિર પરોક્ષ ખર્ચ જથ્થા વિચલન: પ્રમાણ દર (ખરેખર એકમો - બજેટ એકમો)

3 (80,000 - 70,000) = 30,000 (F)

 

બજેટ મુજબ નફો અને ખરેખર નફાની મેળવણી દર્શાવતું પત્રક

વિગત	રકમ (રૂ.)	રકમ (રૂ.)
બજેટ મુજબનો નફો		18,90,000
ઉમેરો: અનુકૂળ વિચલનો (F)
- મજૂરી કાર્યક્ષમતા વિચલન	1,60,000
- વેચાણ કિંમત વિચલન	16,00,000
- વેચાણ જથ્થા વિચલન	2,70,000
- ચલિત પરોક્ષ ખર્ચ કાર્યક્ષમતા વિચલન	3,20,000
- સ્થિર પરોક્ષ ખર્ચ જથ્થા વિચલન	30,000	23,80,000
બાદ: પ્રતિકૂળ વિચલનો (A)
- માલસામાન ભાવ વિચલન	6,40,000
- મજૂરી દર વિચલન	3,20,000
- ચલિત પરોક્ષ ખર્ચ ખર્ચ વિચલન	6,40,000
- સ્થિર પરોક્ષ ખર્ચ બજેટ વિચલન	1,10,000	(17,10,000)
ખરેખર નફો		25,60,000